‘วงแหวนดาวเสาร์’ สร้างมาจากอะไร มันจะหายไปไหม?”

1.วงแหวนดาวเสาร์ สร้างมาจากอะไร?

หากทุบวงแหวนดาวเสาร์ออกมาดู องค์ประกอบหลักกว่า 99% คือ “น้ำแข็งบริสุทธิ์” ส่วนที่เหลืออีกประมาณ 1% คือเศษหินและฝุ่นอวกาศจากดาวหางหรือดาวบริวารที่แตกสลาย

• ขนาดของเศษน้ำแข็ง: เศษน้ำแข็งเหล่านี้ไม่ได้มีขนาดเท่ากันหมด มีตั้งแต่ขนาดเล็กจิ๋วเท่าเม็ดทราย, ขนาดเท่าก้อนหิน, ไปจนถึงก้อนน้ำแข็งมหึมาขนาดเท่าตึกหรือภูเขาลูกย่อมๆ นับล้านล้านก้อน พวกมันแหวกว่ายและโคจรรอบดาวเสาร์ด้วยความเร็วสูงมากจนเมื่อมองจากระยะไกลจะเห็นพรางตาเป็นแผ่นเดียวกัน
• ความหนาที่บางเฉียบอย่างเหลือเชื่อ: แม้ว่าวงแหวนดาวเสาร์จะกว้างใหญ่ไพศาลขยายออกไปในอวกาศกว้างถึง 282,000 กิโลเมตร (เกือบเท่าระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์) แต่ความหนาของมันกลับ บางเฉียบเฉลี่ยเพียงแค่ 10 เมตรเท่านั้น! (หากเปรียบดาวเสาร์ขนาดเท่าลูกบาสเกตบอล วงแหวนของมันจะบางกว่าแผ่นกระดาษเสียอีก)

2.วันหนึ่งมันจะหายไปไหม? (วงแหวนกำลังเผชิญ “ความตาย”)

คำตอบคือ หายไปแน่นอนครับ และสเปซเอเจนซีอย่าง NASA ก็ได้ออกมายืนยันแล้วว่า วงแหวนดาวเสาร์กำลังเผชิญกับปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “ฝนวงแหวน” (Ring Rain) ซึ่งดึงดูดเนื้อสะสารของวงแหวนให้ตกลงสู่ชั้นบรรยากาศของดาวเสาร์ตลอดเวลา

กลไกการสลายตัวเกิดจาก 2 ปัจจัยหลัก

1. แรงโน้มถ่วงและแรงแม่เหล็ก (Gravity & Magnetic Fields): แสงอัลตราไวโอเลตจากดวงอาทิตย์และอนุภาคในอวกาศจะเข้าไปชาร์จประจุไฟฟ้าให้กับเศษน้ำแข็งในวงแหวน เมื่อเศษน้ำแข็งมีประจุ มันจะถูกสนามแม่เหล็กอันทรงพลังของดาวเสาร์ดึงดูด ผนวกกับแรงโน้มถ่วง ทำให้เศษน้ำแข็งเหล่านั้น “ตกลงสู่ดาวเสาร์” กลายเป็นสายฝนน้ำแข็งในปริมาณมหาศาล (นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่า ปริมาณน้ำแข็งที่ตกลงไปในดาวเสาร์ในเวลาแค่ 30 นาที สามารถเติมน้ำให้เต็มสระว่ายน้ำโอลิมปิกได้เลย)
2. อุกกาบาตพุ่งชน (Meteoroid Bombardment): ฝุ่นและอุกกาบาตขนาดเล็กในอวกาศที่พุ่งชนวงแหวนอยู่ตลอดเวลา สาดซัดให้เศษน้ำแข็งกระจายและสูญเสียวงโคจร จนตกลงสู่ดาวเสาร์เร็วขึ้นไปอีก

3.เหลือเวลาอีกนานแค่ไหนก่อนจะหายไปสิ้นซาก?

ข้อมูลจากการคำนวณของยานอวกาศแคสสินี (Cassini) คาดการณ์ว่า วงแหวนดาวเสาร์น่าจะหายไปเกือบทั้งหมดภายในเวลาประมาณ 100 ถึง 300 ล้านปีข้างหน้า

แม้ฟังดูเหมือนยาวนานในมาตราส่วนของมนุษย์ แต่ในเชิงอายุอารยธรรมดาราศาสตร์ (ที่ดาวเสาร์มีอายุมากกว่า 4,500 ล้านปี) ถือว่าวงแหวนนี้มีอายุที่ “สั้นและเปราะบางมาก”